Là người sống trong cảnh mất nước, nên khi lớn lên ông suy nghĩ "muốn đưa cuộc cách mạng đến chỗ thắng lợi, cùng với ý chí quật cường, nghị lực quả cảm cần có một thân thể khỏe mạnh, vững chắc, có sức chịu đựng bền bỉ, dẻo dai, như vậy mới có đầy đủ khả năng tự vệ hữu hiệu".
Ông nhận thấy với thể tạng thấp nhỏ của người Việt Nam nếu chỉ đem phổ biến một phương pháp thì khó đạt kết quả như ý. Nên cùng với việc trau giồi học vấn và đạo đức, ông nỗ lực học hỏi, nghiên cứu, luyện tập nhiều môn võ khác nhau trong đó có môn võ và vật cổ truyền của người Việt. Sau đó, trên cơ sở lấy võ và vật dân tộc làm nòng cốt ông đã phối hợp tinh hoa các võ phái khác trên thế giới để dung nạp, thái dụng và hóa giải; nhất là cải tiến nền tảng kỹ thuật theo nguyên lý cương nhu phối triển.
Năm 1938, sau khi hoàn tất ông đặt tên cho môn phái mình sáng tạo là VOVINAM và ông đã huấn luyện những người bạn cùng lứa tuổi. Từ đây, tiếng lành đồn xa đã lôi cuốn nhiều thanh thiếu niên theo học. Đến mùa thu 1939, ông cùng lớp võ sinh đầu tiên thi đấu biểu diễn tại Nhà hát lớn Hà Nội trong sự cổ vũ của đông đảo người xem và Võ sư Nguyễn Lộc được Hội Thân hữu Thể dục mời tổ chức lớp võ cho thanh niên Hà Nội.
Năm 1954, ông vào Sài Gòn và cùng một số môn đệ tâm huyết mở trường dạy VOVINAM tại đường Thủ Khoa Huân, Sài Gòn và một số nơi khác.
Do bệnh nặng, ông qua đời ngày 29-04-1960 (4 tháng 4 năm Canh Tý) tại Sài Gòn. Trước đó, ông đã ủy thác quyền lãnh đạo môn phái cho người môn đồ tâm huyết là Võ sư Lê Sáng. Hiện nay, di cốt của cố Võ sư Sáng tổ được bảo quản tại Tổ đường môn phái số 31 đường Sư Vạn Hạnh, phường 3, quận 10, thành phố Hồ Chí Minh.
Là vị Võ sư Sáng tổ môn phái VOVINAM - Việt Võ Đạo, ông quan niệm trong võ thuật vấn đề tinh thần và danh dự là hai yêu tố quan trọng để quyết định sự thành bại. Và ông đã dành cà cuộc đời để góp phần xây dựng môn võ đạo dân tộc Việt Nam, để lại một sự nghiệp võ học lớn lao. Vì vậy, các môn đồ VOVINAM - Việt Võ Đạo ở Việt Nam và ở nhiều quốc gia khác luôn tự nhắc nhở: không ngừng rèn luyện thân thể, gắng công luyện tập võ thuật và trau giồi tinh thần võ đạo để phát triển môn phái ngày càng vững mạnh góp phần vinh danh dân tộc, đất nước Việt Nam trong cộng đồng thế giới.