Mục đích của chương trình là nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về việc rửa tay bằng xà phòng - ở đây là ngay trong độ tuổi học đường - qua đó giáo dục hành vi và ý thức để trở thành cách tiếp cận chính trong việc phòng ngừa bệnh tật. Vì từ việc làm tưởng như đơn giản này, tạo cho các em ý thức biết ngăn ngừa để giảm thiểu các ca bệnh về tiêu hóa, hô hấp. Đồng thời, qua đây cải tiến hành vi vệ sinh cá nhân (như rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh) cũng như trong vấn đề sử dụng nước sạch trong cộng đồng.

Sáng kiến rửa tay bằng xà phòng bắt đầu vào Tuần lễ Nước sạch năm 2008, diễn ra tại Stockholm từ ngày 17 đến 23-8-2008. Chủ đề của Ngày Thế giới rửa tay bằng xà phòng trong năm đầu tiên là tập trung vào trẻ em trong trường học. Việt Nam là một trong hơn 70 nước cam kết huy động số học sinh lớn nhất tham gia rửa tay bằng xà phòng.

Ngày thế giới rửa tay bằng xà phòng diễn ra lần đầu tiên vào ngày 15-10-2008 và năm 2008 được Liên Hiệp Quốc phê duyệt là Năm Quốc tế về Vệ sinh Môi trường.