|
 Nghề làm hương ở Dốc Lã có từ lâu đời. Theo cụ Nguyễn Văn Các, tổ nghề là một người phụ nữ họ Mai, người Dốc Lã, lớn lên bà lấy chồng xa. Một lần về thăm quê, thấy dân quê còn nghèo, bà liền bày cho họ nghề làm hương ở quê chồng để kiếm sống. Dần dần, làm hương được coi là một trong những nghề cha truyền con nối của làng.
Nghề làm hương không vất vả như nghề nông nên ở Dốc Lã, từ người già đến trẻ nhỏ đều có thể đảm nhận tất cả các khâu trong quá trình sản xuất. Chẳng hạn như khâu nhồi bột cần thanh niên, những người có sức khỏe để bột được đều, dẻo; khâu xe, gói hương nhẹ nhàng hơn nên dành cho người già và trẻ em; riêng khâu phơi hương cần đến sự khéo léo của bàn tay phụ nữ.
Mỗi que hương thường được làm từ hàng chục loại dược liệu khác nhau như: đại hoàng, thương truật, mộc hương, xuyên khung, đan bì, cam thảo, đinh hương, tùng tế tân, nhục đậu... Tất cả tán thành bột mịn, pha trộn với nhau theo tỷ lệ nhất định. Anh Phạm Thành, một người thợ trong làng, cho biết: "Tỷ lệ pha chế được các gia đình giữ kín như bí quyết gia truyền bởi khâu này rất quan trọng, nó quyết định đến mùi thơm, độ bền của hương. Mỗi khi xong một mẻ, người thợ phải đốt thử để kiểm tra chất lượng, xem hương có cháy đều, cháy hết không".
Cũng theo anh Thành, hương có nhiều loại như: nén, vòng, vuốt, sào...Hương nén là loại hương được nhiều người thắp. Que hương có chiều dài chừng 30 - 40 cm, đường kính 2 - 3 mm, cốt làm bằng tre ngâm dễ cháy, phần thuốc bọc quanh khoảng 2/3 chiều dài nén hương, màu vàng hoặc đen, thời gian cháy 20 - 30 phút. Hương vòng cũng dùng thuốc bột như hương nén nhưng trong thành phần được trộn thêm keo do không có cốt tre để đỡ, thời gian cháy lâu hơn (1 - 2 ngày).
Không như một số nơi khác dùng máy sấy để hương mau khô, người dân Dốc Lã phơi hương trên giàn, dưới trời nắng gió để hương khô đều, giữ được mùi hương. Chị Hà Thị Huệ, một người làm hương lâu năm, cho biết: "Nắng giòn chỉ cần phơi 1 - 2 ngày là khô, trời râm phải lâu hơn. Thời tiết là yếu tố quyết định thời gian làm hàng. Nhiều nơi sấy hương bằng lửa, làm như vậy nhanh nhưng hương thường bị mất mùi, xỉn màu, hình thức và chất lượng đều không đạt yêu cầu".

Làm hương nén bằng máy.
Bột hương phải chọn loại tốt, đảm bảo chất lượng, đóng gói hương không được thiếu dù chỉ là một que. Chính vì điều này mà hàng trăm năm đã trôi qua, người dân Dốc Lã vẫn sống và biết làm giàu bằng nghề cha truyền con nối, với uy tín lâu bền.
Hiện nay, sản xuất hương ở làng nghề nơi đây đã theo quy mô tập trung theo từng hộ gia đình. Nhiều hộ đã đầu tư trang thiết bị máy móc theo dây chuyền khép kín từ khâu sơ, tinh chế, cho đến khâu đóng gói, in nhãn mác để bảo vệ thương hiệu, mở rộng thị trường. Một số gia đình làng nghề hương xạ Dốc Lã ra thành phố mở hiệu chuyên bán hương nổi tiếng như Quảng Thái, Vạn Hoa, Hoàng Phát (Hà Nội), Đồng Phát (Hà Đông), Hồng Phúc (Huế), Đồng An Xương (Sài Gòn), Đồng An Mỹ (Hải Dương),... Ông Hoàng Văn Phi hồ hởi nói: "Mùa làm ăn của làng chủ yếu là từ cuối năm đến hết tháng giêng, nhưng quanh năm cả làng chẳng bao giờ hết việc".
Theo Báo ảnh Việt Nam
|